NL  -  FR  -  EN  -  DE
banner LFM

Lodewijk Mortelmans 1868-1952

--------------------------------------------------------------------------

Toelichting bij het Lied "Het Wielewaalt en leeuwerkt"
 

- Het Wielewaalt en leeuwerkt
- Le Loriot et l'Alouette

- The Oriole and the Lark
- Es pirolt und es lerchet

 
Een woordje uitleg over deze vogels:
De Vlaamse titel verwijst naar de Wielewaal en de Leeuwerik, vogels die Lodewijk Mortelmans een onnoemelijk aantal keren heeft horen zingen tijdens zijn talloze wandelingen, enerzijds in de Kalmthoutse Heide en in de omgeving van Huibergen, en anderzijds in het Waasland en in de omgeving van Waasmunster. Het zijn het gedrag en de zang van deze vogels, die hem geïnspireerd hebben en hem er toe brachten dit prachtige pianowerk te componeren. De Engelse titel "Like a singing bird" of de franse titel "Les oiseaux qui chantent" verwijzen enkel naar de zang van 'een vogel', zonder nader te bepalen over welke vogel het gaat. Om het werk te kunnen begrijpen en naar waarde in te schatten, is het van essentieel belang te weten naar welke vogels Mortelmans juist verwijst.
 
* Wat betreft de leeuwerik gaat het hier in feite over twee verschillende vogels: de veldleeuwerik en de boomleeuwerik. Hun pluimage is bruinachtig, weinig opvallend.
 
Oriolus oriolus 
 
 
 
 
 
 
* De Wielewaal (Oriolus oriolus)
Het is een fascinerende vogel. Zijn pluimage is een van de mooiste van de vogels die in Vlaanderen broeden: zwarte vleugels, zwarte staart met gele punten, het lichaam hel geel en een rode bek.
Hij is echter een vogel die niet zo gemakkelijk waar te nemen is want hij verblijft meestal tussen het dichte gebladerte van de boomtoppen in parken, tuinen, dreven en bosranden. En dan is er zijn zang. Het is geen lange frase zoals die van de nachtegaal, van de roodborst, of van de spotvogel. Het is meer een kort, luid, sonoor gefluit dat zowat klinkt als "wiela-wieo" met een aantal variaties. De klank van zijn stem is te vergelijken met die van een hobo.
 
Alauda arvensis 
 
 
 
 
 
 
 
* De veldleeuwerik (Alauda arvensis)
vliegt langzaam steil de hoogte in tot men er nog maar een stipje van ziet, blijft daar lange tijd hangen en komt dan zeilend terug naar de grond.
Ondertussen zingt hij zonder ophouden een heldere, jubelende en trillende zang die zowat klinkt als een voortdurend herhaald "tirlie".
 
Lullula arborea 
 
 
 
 
 
 
 
* De boomleeuwerik (Lullula arborea)
zeilt in baltsvlucht in wijde spiralen omhoog, blijft daar ook een hele tijd hangen en valt dan neer met gesloten vleugels.
Zijn zang is minder lang aangehouden dan die van de Veldleeuwerik maar melodieuzer en vermengd met een vloeiend, trillend lu-lu-lu-lu (latijnse naam "Lullula").

 

lfm logo